Η πρόσφατη εγκύκλιος Ε.2015/2026 έρχεται να δώσει σαφείς απαντήσεις σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα για φυσικά πρόσωπα με περιουσία στο εξωτερικό:
Πώς φορολογούνται οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί και επενδυτικά προϊόντα σε περίπτωση θανάτου;
Η απάντηση — σε πολλές περιπτώσεις — είναι πιο ευνοϊκή από όσο νομίζαμε.
Σύμφωνα με:
👉 Όταν υπάρχει κοινός λογαριασμός με όρο επιζώντος (survivorship clause):
✔ Το ποσό δεν ανήκει στην κληρονομιά
✔ Περιέρχεται αυτοδικαίως στους επιζώντες συνδικαιούχους
✔ Δεν επιβάλλεται φόρος κληρονομιάς
📌 Δηλαδή: ο επιζών δεν αποκτά το ποσό ως κληρονόμος, αλλά από δικό του δικαίωμα.
Με το άρθρο 57 του ν. 4916/2022 (και πλέον ν. 5219/2025):
👉 Η απαλλαγή ισχύει πλέον:
✔ Όχι μόνο για τραπεζικές καταθέσεις
✔ Αλλά και για όλα τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα
✔ Και ανεξάρτητα από τη χώρα (Ελλάδα ή εξωτερικό)
✔ Και ανεξάρτητα από τη φορολογική κατοικία των συνδικαιούχων
📌 Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο της εγκυκλίου:
Καθιερώνεται πλήρης φορολογική ισότητα ημεδαπής – αλλοδαπής.
Ο Α και η Β έχουν κοινό λογαριασμό στην Ελβετία με όρο επιζώντος.
Ο Α αποβιώνει.
👉 Η Β αποκτά το σύνολο του ποσού
👉 Δεν πληρώνει φόρο κληρονομιάς
✔ Το ποσό δεν μπαίνει στη δήλωση κληρονομιάς
Δύο αδέλφια έχουν κοινό χαρτοφυλάκιο μετοχών σε broker στο εξωτερικό.
Με τον θάνατο του ενός:
👉 Οι μετοχές περνούν στον επιζώντα
👉 Χωρίς φόρο κληρονομιάς
📌 Εφόσον υπάρχει συμφωνία που προβλέπει αντίστοιχη λειτουργία με κοινό λογαριασμό.
Αν ο λογαριασμός δεν προβλέπει αυτόματη περιέλευση:
👉 Το ποσοστό του θανόντος:
Έστω ότι υπάρχουν 3 συνδικαιούχοι και απομένει ένας.
Όταν πεθάνει ο τελευταίος:
👉 Το ποσό πλέον:
📌 Η απαλλαγή δεν επεκτείνεται στους κληρονόμους του τελευταίου.
Για να ισχύει η απαλλαγή:
✔ Να υπάρχει ρητός όρος επιζώντος
✔ Να πρόκειται για πραγματικό κοινό λογαριασμό (όχι προσχηματικό)
✔ Να αποδεικνύεται η συμβατική σχέση με το ίδρυμα
⚠️ Σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει κίνδυνος:
Η εγκύκλιος έχει σημαντικές πρακτικές συνέπειες:
Οι κοινοί λογαριασμοί μπορούν να λειτουργήσουν ως:
👉 μηχανισμός μεταβίβασης χωρίς φόρο
Δεν υπάρχει πλέον φορολογική διάκριση:
👉 Ελλάδα vs εξωτερικό
👉 Δεν απαιτείται ένταξη στη δήλωση κληρονομιάς
👉 Αποφεύγονται χρονοβόρες διαδικασίες
Η Ε.2015/2026 επιβεβαιώνει ότι:
👉 Οι κοινοί λογαριασμοί (τραπεζικοί ή επενδυτικοί),
εφόσον έχουν όρο επιζώντος,
✔ Δεν αποτελούν μέρος της κληρονομιάς
✔ Δεν υπόκεινται σε φόρο κληρονομιάς
✔ Ισχύει το ίδιο σε Ελλάδα και εξωτερικό
Συντάκτης, Χριστίνα Ι Καπέλα